ایران سرزمین خشک و کم آبی است؛ از این رو جمع آوری آب های سرگردان ناشی از بارش باران، برف و یا طوفان و سیل های ناشی از تشدید بارش جهت به کارگیری مجدد در روزهای کم آب سال و جلوگیری از هدر رفت ان برای سال های پیش رو امری مهم و حیاتی است. در حوزه محوطه سازی و فضای سبز، اصلی ترین نیاز محوطه و فضای سبز ما آبیاری منظم گیاهان و درختچه هاست تا با حفظ اکوسیستم طراحی شده و افزایش سن محوطه طراحی شده محیط حیاط یا باغ ما شاداب و سرزنده باقی بماند. طراحی سیستم جمع آوری آب های سرگردان و هدایت آن به نحوی که منجر به استفاده مجدد در چرخه آبیاری فضای سبز شود چه در باغ و چه در محوطه های ویلایی بسیار ارزشمند است . سیستم جمع آوری آب باران متشکل از سه بخش ساده است. شبکه ای جهت جمع آوری آب، شبکه ای جهت انتقال و توزیع آب به منبع در نظر گرفته شده و در نهایت منبع جمع آوری آب؛ این منابع معمولا به صورت دفنی مورد استفاده قرار میگیرند تا به کمک نیروی جاذبه روان آب ها به راحتی به سمت منبع هدایت شوند و در مواقع لزوم مورد استفاده قرار بگیرند. به یاد داشته باشید عدم کنترل این جریان های سرگردان، شستشوی خاک محوطه، فرسایش خاک و آسیب دیدن درختان و فضای سبز شما را به همراه خواهد داشت.

۱ ـ سیستم های جمع آوری آب : به هر سطحی که قابلیت کنترل جریان آب را داشته باشد اطلاق می شود، مانند پشت بام ها، سطوح پیاده راه ها و آب هایی که در میانه سطوح خاکی محبوس می شوند. بهترین مدل، سطوح سخت و صیقلی هستند، مثل بتن های یک دست و فلزاتی که در پشت بام ها مورد استفاده قرار می گیرند. میزان آب استحصال شده به ابعاد سیستم، بافت سطحی سیستم و میزان بارندگی بستگی دارد.

۲ ـ سیستم انتقال و توزیع : سیستم هایی که جهت انتقال از منابع جمع کننده به محوطه های فضای سبز مورد استفاده قرار می گیرند شامل ناودانی ها، سطوح شیبدار کنار خیابان ها و پیاده راه ها، کانال ها و … هستند. در صورتی که تاثیر جاذبه بر جریان ها موجب انتقال آنها به محوطه فضای سبز نشود، استفاده از پمپ ها در اولویت قرار می گیرد. در نظر داشته باشید در صورتی که نتوان مسیری طبیعی برای این انتقال فراهم آورد، بایستی عملیات لوله کشی را مورد نظر قرار داد.

۳ ـ محل جمع آوری آب در فضای سبز : محل هایی که در هنگام طراحی فضای سبز بلا استفاده باقی می مانند، بهترین مکان ها برای ذخیره آب هستند. می توان به جای یک نقطه، از چندین نقطه جهت جمع آوری آب بهره گرفت و با لوله کشی این مکان ها را به هم متصل نمود.

طراحی سیستم جمع آوری آب در سه مرحله صورت می گیرد :

الف ـ طراحی سیستم جمع آوری و توزیع : در هنگام بارندگی مسیرهای روان آب های محوطه خود را زیر نظر داشته باشید و در این مسیرها آب را از محل جمع اوری به حاشیه گیاهان کاشته شده در محوطه هدایت کنید

ب ـ محل جمع آوری روان آب ها حداقل ۴ متر از ساختمان و بنای شما فاصله داشته باشد. جریان آب به زیر گیاهان به نحوی باشد که باعث شستشوی خاک و آسیب دیدگی ریشه ها نگردد. در نظر داشته باشید انباشت خاک در اطراف ساقه و تنه درختان باعث پوسیدگی و کپک زدگی گیاه خواهد شد. محل آبگیری گیاهان و درختچه ها را می توان به هم مرتبط نمود تا جریان روان آب ها در کل محوطه تقسیم گردد.

پ ) برای کمک به پروسه ی تجمیع روان آب ها از گیاهان محلی و منطبق بر اقلیم منطقه استفاده کنید. در این حالت گیاه هم قابلیت تحمل خشکسالی های طولانی مدت و هم قابلیت تحمل شرایط غرق شدگی به علت سیلاب های فصلی را خواهد داشت. درختان بزرگ و پهن و پربرگ قابلیت جمع آوری آب بیشتری دارند. پخش و چیدن سنگ ها با سطح مناسب در محوطه مانع از فرسایش خاک ناشی از ضربه و جریان های بارانی و روان آب ها خواهد بود.

 

منبع: گروه محوطه سازی و فضای سبز مادوا

 

 

با دوستان خود به اشتراک بگذارید: