مه شو : به گوش شما هم خورده است. بسیاری از ما با شنیدن این نام، تصویر برنج پخته یا خام در ذهنمان نقش می‌بندد. قرص برنج یا قرص مرگ ، برخلاف نامش که به نظر خوردنی و خوشمزه می‌آید، مسمومیت‌زا و مرگ‌اور است. قرص مرگ یا قرص برنج، نام یک آفت کش قوی است که برای از بین بردن آفات غلات و حبوبات به کار می‌رود. به دلیل آمار بالای مسمومیت با این قرص در ایران، از سال 1391، خرید و فروش آن به صورت آزاد ممنوع شده و تنها کسانی می‌توانند از آن استفاده کنند که صلاحیتشان از طریق کمیته بهداشت احراز شده باشد. مهمترین قدم برای پیشگیری از مسمومیت با قرص برنج، اطلاع رسانی و آگاه سازی جامعه است.

حتما نام «قرص برنج» به گوش شما هم خورده است. بسیاری از ما با شنیدن این نام، تصویر برنج پخته یا خام در ذهنمان نقش می‌بندد. قرص برنج، برخلاف نامش که به نظر خوردنی و خوشمزه می‌آید، مسمومیت‌زا و مرگ‌اور است. این محصول، نام یک آفت کش قوی است که برای از بین بردن آفات غلات و حبوبات به کار می‌رود. به دلیل آمار بالای مسمومیت با این قرص در ایران، از سال 1391، خرید و فروش آن به صورت آزاد ممنوع شده و تنها کسانی می‌توانند از آن استفاده کنند که صلاحیتشان از طریق کمیته بهداشت احراز شده باشد. مهمترین قدم برای پیشگیری از مسمومیت با قرص برنج، اطلاع رسانی و آگاه سازی جامعه است. 

 

 

قرص برنج چیست؟

به گزارش بهداشت نیوز، قرص برنج یک نوع سم آفت کش است که برای محافظت از دانه‌های غلات، مثل برنج به کار برده می شود. حالا متوجه شدیم چرا به آن قرص برنج می گویند در حالی که مواد تشکیل دهنده آن هیچ ربطی به برنج ندارد. نام علمی قرص برنج «قرص فسفید آلومینوم» و نام تجاری آن فستوکسین Phostoxin است، این قرص ها که معمولا 3 گرمی ساخته می شوند از ترکیب فسفید آلومینیوم، اوره و کاربامات آمونیوم به دست می آیند. رنگ این قرص ها خاکستری بوده و در بسته های 10 تایی به فروش می رسد. قرص برنج در صورتی که در جای خودش و برای حفاظت از غلات استفاده شود، می تواند بسیار مفید بوده و هزاران شته را از بین ببرد اما همین قرص مفید برای کشاورزی، اگر به بدن انسان برسد، مسمومیت‌زا و مرگ آور است. نکته‌ی خوب در مورد قرص برنج این است که با وجود اینکه آفت کش بسیار قوی است و عملکرد بالایی داشته و نحوه ی استفاده از آن در کشاورزی آسان است، چیزی از آن در محصول باقی نمی ماند. شباهت قرص برنج به قرص‌های روان‌گردان و اکستازی سبب اشتباهات مرگ‌آوری در میان برخی جوانان شده است.

 

استفاده از قرص برنج در کشاورزی 

نحوه ی استفاده از این قرص به این شکل است که آن را در بسته های محکم و غیرقابل نفوذ قرار داده و در محیط عایق بندی شده می‌گذارند. قرص برنج زمانی که در معرض رطوبت هوا قرار می گیرد، گاز کشنده فسفین را آزاد کرده و در هوا پخش می کند که باعث از بین رفتن کامل هر نوع حشره ای خواهد شد. 

 

قرص برنج در ایران 

فروش قرص برنج به صورت آزاد در اغلب کشورهای جهان، ممنوع است و تنها به صورت محدود و تجاری و جهت از بین بردن آفات استفاده می شود. ممنوعیت فروش قرص برنج از سال 1391 در ایران اعلام شد. با این حال بیشترین آمار مسمویت با قرص برنج مربوط به ایران و هند است. آمار خودکشی در کشورهای غربی بسیار بالاتر از ایران است، اما متأسفانه آمار خودکشی با قرص برنج در ایران بیش از کشورهای دیگر است. فرقی نمی کند که این مسمومیت عمدی بوده باشد یا تصادفی، به هر حال آثار غیرقابل جبرانی در پی خواهد داشت. در میان استان‌های ایران، تهران، گیلان و مازندان بیشترین آمار مرگ و میر با قرص برنج را دارند. شهرهای شمالی به دلیل وجود شالیزار و کشت برنج و غلات، معمولا بیش از بقیه استان‌ها از قرص برنج استفاده می‌کنند. آمارها می گویند تنها در چهارماه اول سال 93، 239 نفر به خاطر مسمومیت با این قرص جانشان را از دست داده‌اند، همچنین مسمومیت با این قرص در پنج ماه نخست سال 1398، 7.12 درصد نسبت به سال قبل از آن رشد داشته است. 

 این آمار در استان های شمالی به قدری نگران کننده شد که در سال 1397، وزیر بهداشت وقت، نامه ای به رئیس قوه قضائیه نوشت و از ایشان خواست که وضعیت دسترسی به این قرص مرگبار را کنترل کنند. از طرف دیگر قیمت این قرص در ایران به شدت ارزان است و در عطاری های غیرقانونی به فروش می رسد. 

 

آیا قرص برنج حتما مرگ آور است؟

متأسفانه باید بگوییم که پادزهری برای قرص برنج وجود ندارد که اگر کسی به طور تصادفی یا حتی عمدی این قرص را مصرف کرد، بتوانیم نجاتش دهیم. همه چیز به میزان قرصی که فرد مسموم شده مصرف کرده  و مدت زمانی که برای رسیدن به مراکز درمانی طی می‌کند، بستگی دارد. خبر بد اینکه احتمال مرگ و میر با قرص برنج بین 80 تا 100 درصد است. از میان کسانی که به مراکز درمانی مراجعه کرده، تعداد بسیار کمی نجات پیدا میکنند که اغلب از طریق تنفس مسموم شده اند و متاسفانه احتمال نجات کسانی که قرص را خورده و از طریق گوارش جذب کرده اند، بسیار پایین است. 

 

مرگ دردناک با قرص خاکستری 

کسانی که به عمد از این قرص استفاده می کنند یا می خواهند تنها نمایشی از خودکشی را به اطرافیانشان نشان دهند، احتمالا از میزان اثرگذاری و مرگ طولانی و بسیار دردناکی که از مصرف این قرص نصیبشان می شود، خبر ندارند. قرص برنج، مرگ دردناکی را به همراه دارد. فردی که این قرص را خورده است، دچار عطش و احساس تشنگی شدیدی می شود، در تمام بدنش احساس سوزش میکند و تا زمانی که زنده است، هوشیارانه و با تمام وجود درد می کشد. در کمتر از چهار ساعت سیستم تنفسی و قلب فرد مسموم دچار مشکل شده و متأسفانه مرگ دردناکی را تجربه میکند. 

 

قرص برنج چگونه افراد را می کشد؟

قرص برنج ماده است که با سادگی جذب دستگاه گوارش می شود. همانطور که در بالا هم اشاره کردیم، زمانی که قرص برنج در معرض رطوبت قرار می گیرد، گاز خطرناک فسفین را آزاد میکند. مایعات و رطوبت معده باعث آزاد شدن گاز فسفین می شوند، گازی که رنگی ندارد اما بوی ماهی گندیده می دهد. با آزاد شدن گاز فسفین، تک تک سلولهای بدن دچار مشکل شده و نمی توانند نفس بکشند. قرص که جذب دستگاه گوارش شود، ارگان های اصلی بدن، مثل قلب و کلیه ها را از کار می اندازد و باعث مرگ فرد مسموم می شود. متأسفانه همانطور که عنوان شد، هیچ پادزهری برای قرص برنج وجود ندارد. مرگ ناشی از مصرف قرص برنج معمولا به علت ایست قلبی از 12 تا 24 ساعت بعد از مصرف، اتفاق می افتد. چنانچه بعد از 24 ساعت مرگ رخ دهد، احتمالا علت آن نارسایی کلیوی و کبدی بوده است. 

 

علائم مسمومیت با قرص برنج

بعد از مصرف تنها نصف یک قرص خاکستری برنج، این علائم در فرد بروز میکند: 

دستگاه گوارش: بی اشتهایی، تهوع و استفراغ، احساس تشنگی زیاد، سوزش سر دل، گرفتگی عضلات شکم، حساسیت کبدی، التهاب حاد لوزالعمده 

قلبی و عروقی: افت فشار خون، کاهش ضربان قلب در ابتدا و سپس افزایش ضربان قلب، سنگینی قفسه سیه و شوک 

ریه: علائم ریوی که فرد مسموم تجربه میکند، احتمالا از دلایل دردناک بودن این مرگ است، تنگی نفس، سرفه، تجمع مایه در ریه و ادم ریوی از جمله این علائم است. 

کلیه: مشکلاتی که کلیه فرد مسموم به آن دچار می شود شامل کمادراری، پرتئینوریا، هماتوریا و اختلال حاد کلیوی است. 

سیستم عصبی: قرص برنج بر سیستم عصبی فرد هم اثر می گذارد و تمام این آثار در کمتر از چهارساعت بروز میکنند از جمله: اضطراب، بی حوصلگی، بیقراری، سرگیجه، دوبینی ، لرزش، تشنج و به کما رفتن. 

 

نکات ایمنی درباره نگهداری قرص برنج

همان طور که گفتیم این قرص برای از بین بردن حشرات غلات مثل حبوبات و برنج و ... استفاده می شود، بنابراین بیشترین مکانی که قرصها در آن نگهداری می شوند، انبارهای نگهداری غلات هستند. طبق قانون، تنها کسانی می توانند این قرص را نگهداری و استفاده کنند که صلاحیت آنها توسط تیم کنترل و بهداشت مواد غذایی تأیید شده باشد. 

به هیچ عنوان نباید قرص برنج را در خانه نگهداری کرد. قبل از به کار بردن این قرص در انبارهای غلات، باید تمام در و پنجره ها بسته باشد و حتی شکاف‌های انبار با نایلون گرفته شود. نه مکانی که در آن از قرص برنج استفاده شده، بلکه در اتاق های مجاور آن هم کسی نباید خوابیده یا مدت زمان زیادی بماند. برای خارج کردن قرص برنج از داخل محفظه اش باید از دستکش پلاستیکی استفاده کرد. 

در صورتی که حبوبات و غلات داخل گونی هستند و قرص برنج درون گونی قرار گرفته است، باید حتما اطراف آن با کیسه نایلونی پوشانده شود. 

مسمومیت با قرص برنج تنها از طریق خوردن اتفاق نمی افتد، از راه استنشاق و تماس پوستی هم افراد مسموم می شوند. 

 

پادزهر قرص برنج چیست؟

اگر علائم مسمومیت با قرص برنج که در بالا به آنها اشاره شد را در کسی مشاهده کردید، سریعا او را به اولین بیمارستان منتقل کنید. درست است که این قرص پادزهری ندارد اما گفته می شود که خوراندن جوش شیرین یا پرمنگنات پتاسیم به فرد مسموم، قبل از رسیدن به بیمارستان و با مشاهده ی علائم، می تواند به عنوان پیش درمان در نظر گرفته شود. همچنین مصرف زغال فعال که برای درمان مسمومیت ها از جمله مسمومیت با قرص برنج تولید شده است، می تواند تا حدودی کمک کننده باشد. زغال فعال، سم ناشی از مصرف قرص برنج یا همان گاز خطرناک فسفید را جذب میکند. با این حال تمام روش هایی که ذکر شد، اثر کمی دارند و نمی توانند چندان کارساز باشند.

 

 

آیا این خبر مفید بود؟
بر اساس رای ۰ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید: