مه شو : ویتامین دی به عنوان یکی از عوامل کنترل کننده دیابت نوع یک شناخته شده است. ویتامین دی موجب کاهش و کنترل دیابت می شود. مرکز تحقیقات اختلالات متابولیک ویتامین دی یکی را عوامل کنترل بهتر بیماری دیابت نوع یک می داند. در ادامه مشروح خبر را درباره این ویتامین بخوانید.

ویتامین دی و کنترل دیابت نوع یک

رییس مرکز تحقیقات اختلالات متابولیک پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران گفت: براساس نتایج پژوهش جدید این مرکز تحقیقاتی، ویتامین دی یکی از عوامل کنترل بهتر بیماری دیابت نوع یک است.

دکتر مریم رزاقی آذر افزود: در این مطالعه بیماران مبتلا به دیابت نوع یک با سطح ویتامین دی بیشتر ار ۲۰ نانوگرم در میلی لیتر نسبت به کسانی که کمبود ویتامین دی داشتند از کنترل دیابت بهتری برخوردار بودند.

وی افزود: از بین ۳۳۹ بیمار مبتلا به دیابت نوع یک، ۱۹۲ بیمار شامل ۹۹ پسر، ۹۳ دختر به صورت انتخاب تصادفی وارد این مطالعه شدند که هموگلوبین ای وان سی (HbA۱C) و ویتامین دی آنها با روش HPLC اندازه گیری شد.  

این محقق تصریح کرد: بیماران براساس سطح ویتامین دی، خون به چهار گروه کمتر از ۱۰ نانوگرم، ۱۱ تا ۲۰ نانوگرم، ۲۱ تا ۳۰ نانو گرم و بیشتر از ۳۰ نانوگرم تقسیم شدند و سطح هموگلوبین ای وان سی آنان به عنوان شاخص کنترل متابولیک در این گروه ها با یکدیگر مقایسه شد.  

رزاقی آذر یادآور شد: مقدار هموگلوبین ای وان سی در گروه یک و گروه ۲ به طور قابل توجهی از گروه ۳ و ۴ بیشتر بود (بالا بودن هموگلوبین ای وان سی به معنی کنترل بد دیابت است) و به عبارتی گروه های سوم و چهارم در کنترل بیماری دیابت نوع یک، موفق تر بودند.

مطالعه ارتباط سطح ویتامین دی در خون بیماران مبتلا به دیابت نوع یک با کنترل متابولیک دیابت آنها توسط مریم رزاقی آذر، مونا نوربخش، میترا نوربخش، عرفان عبدیائی، حسین عبدیائی انجام شد.

بیمارستان حضرت علی اصغر(ع) دانشگاه علوم پزشکی ایران، مرکز تحقیقات اختلالات متابولیک پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، دپارتمان بیوشیمی بالینی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران و کمیته تحقیق دانشجوئی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران، پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم این رویداد علمی را همراهی کردند.

آزمایش هموگلوبین ای وان سی، یک آزمایش خون بسیار رایج است که برای غربالگری بیماران دیابتی کارآیی داشته و نشان می دهد بیماران به چه میزان در کنترل بیماری دیابت موفق بوده اند.

آزمایش هموگلوبین ای وان سی(Hb A۱C) نشانگر میزان گلوگز(قند) همراه با هموگلوبین موجود در خون  و میانگین قند خون بیمار در ۲ تا ۳ ماه گذشته است ،بنابراین در صورتی که میزان قند خون در ۲ یا ۳ ماه گذشته بالا باشد، نتیجه این آزمایش نشان دهنده کنترل نامناسب قند خون و در نتیجه امکان بروز عوارض بیشتر دیابت است.

ویتامین دی چیست؟

ویتامین دی یک ویتامین محلول در چربی است که به­‌طور طبیعی در تعداد محدودی از غذاها وجود دارد و به­‌عنوان مکمل غذایی قابل دسترس است. همچنین زمانی­‌که اشعه‌­ی ماورای بنفش خورشید به پوست می­‌تابد و سنتز ویتامین دی رخ می­‌دهد، در درون بدن تولید می­‌شود. ویتامین دی حاصل از نور خورشید، غذا و مکمل ازنظر زیستی بی­‌جان است و برای فعال­ شدن به دو واکنش شیمیایی نیاز دارد.

 

چه افرادی در معرض خطر کمبود ویتامین دی قرار دارند

دریافت ویتامین دی کافی تنها از طریق غذاهای طبیعی دشوار است. اکثر افراد به مصرف غذاهای تقویت­‌شده با ویتامین دی و، با اندکی شبهه، قرار گرفتن در معرض نور خورشید نیاز دارند تا وضعیت ویتامین دی آن­ها در حالت سالم باقی بماند. برخی برای برآورده کردن نیاز روزانه به ویتامین دی، به مصرف مکمل نیازمندند.

۱. نوزادان شیرخوار

به­‌طور طبیعی، تنها با شیر مادر نیاز کودک به ویتامین دی برطرف نمی­‌شود. میزان ویتامین دی شیر انسان به وضعیت ویتامین دی در مادر بستگی دارد پس مادرانی که دوز بالایی از ویتامین دی در بدن آن ­ها تامین شده است، میزان بالایی از این ماده­‌ی مغذی را در شیر خود دارند. با این­که خورشید یک منبع بالقوه برای ویتامین دی است، اما به توصیه­‌ی آکادمی متخصصان اطفال آمریکا کودکان نباید در معرض تابش مستقیم نور خورشید قرار گیرند و باید بدن آن­ ها پوشیده شود و از ضد آفتاب استفاده کنند.

۲. بزرگسالان

خطر بروز کمبود ویتامین دی در بزرگسالان بیشتر است زیرا با بالا رفتن سن پوست نمی­‌تواند به‌­صورت موثر ویتامین دی جذب کند، احتمالا زمان بیشتری را در محیط بسته می­‌گذرانند و ممکن است به میزان کافی ویتامین دی مصرف نکنند.

۳. افرادی که کم­تر در معرض نور خورشید قرار می‌­گیرند

افراد زمین‌­گیر، زنانی که به دلایل مذهبی لباس‌­های بلند و روسری می­‌پوشند و کسانی که به خاطر شغل خود کم­تر در معرض آفتاب قرار می‌گیرند، ویتامین دی کافی از طریق نور خورشید دریافت نمی‌­کنند. از آن­جایی که میزان و بسامد استفاده از ضد آفتاب مشخص نیست، نمی­‌توان به وضوح گفت ضد آفتاب در کاهش جذب ویتامین دی چه سهم قابل توجهی ایفا می­‌کند. مصرف میزان پیشنهادی دریافت ویتامین دی از طریق غذا و یا مکمل باعث تامین این ماده­‌ی مغذی در این گروه از افراد می­‌شود.

۴. افراد تیره‌­پوست

هرچه میزان رنگ­دانه‌­ی مشکی در لایه­‌ی پوست بیشتر باشد، پوست تیره­‌تر و درنتیجه توانایی آن در تولید ویتامین دی از طرق نور آفتاب کم­تر می­‌شود. گزارش ها حاکی از این است که افراد سیاه­‌پوست در مقایسه با سفیدپوستان بیشتر دچار کمبود ویتامین دی می‌­شوند. هنوز مشخص نیست پایین بودن ویتامین دی در افراد تیره­‌پوست باعث بروز مشکلات قابل توجه در سلامت آن­ ها می‌­شود یا خیر. مصرف میزان پیشنهادی دریافت ویتامین دی از طریق غذا و یا مکمل باعث تامین این ماده‌­ی مغذی در این گروه از افراد می­‌شود.

۵. افراد مبتلا به بیماری التهابی روده و سایر بیماری­‌هایی که منجر به سوءجذب چربی می­‌شود

از آن­جایی‌که ویتامین دی محلول در چربی است، جذب آن به توانایی معده در جذب چربی غذایی بستگی دارد. کسانی که توانایی جذب چربی غذایی در بدن آن­ها پایین است، باید از مکمل ویتامین دی استفاده کنند. عدم جذب چربی چند علت پزشکی دارد: بیماری کبد، فیبروز سیستیک و بیماری کرون و کولیت زخمی در صورت التهاب ایلئوم ترمینال. به­‌علاوه، ممکن است افراد مبتلا به این بیماری‌­ها کم­تر از غذاهایی مانند فرآورده‌­های لبنی که با ویتامین دی تقویت ­شده استفاده کنند.

۶. افراد چاق یا کسانی که جراحی بای­پس معده انجام داده­‌اند

اگر شاخص توده‌­ی بدن بالاتر از ۳۰ یا برابر با آن باشد، این افراد در مقایسه با افراد لاغر دچار کمبود ویتامین دی هستند. افراد چاق برای این­که میزان ویتامین دی موجود در بدنشان با دیگر افرادی که وزن طبیعی دارند برابر شود، باید بیشتر از حد معمول ویتامین دی دریافت کنند. چاقی بر روی ظرفیت بدن در جذب ویتامین دی تاثیر نمی­‌گذارد اما هرچه میزان چربی زیر پوست بیشتر باشد، مقدار بیشتری از ویتامین متوقف می­‌شود و در جریان خون آزاد نمی­‌شود. افراد چاقی که تحت جراحی بای­پس معده قرار گرفته­‌اند، اگر به­‌اندازه­‌ی کافی از طریق مواد غذایی و مکمل ویتامین دی دریافت نکنند، به مرور زمان دچار کمبود این ویتامین می­‌شوند زیرا بخشی از روده‌­ی کوچک که محل جذب ویتامین دی است جراحی شده و ممکن است ویتامین دی که از ذخایر چربی به خونابه وارد شده است به مرور زمان جبران نشود.

آیا این خبر مفید بود؟
بر اساس رای ۱ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید: