دوره­ هایی در زندگی هر فرد وجود دارد که در آن بدن دچار تغییرات هورمونی می­شود، مانند دوران بلوغ، دوران بارداری، همزمان با افزایش سن و ... . در این دوران می­توان با استفاده از برخی گیاهان دارویی عوارض ناشی از تغییرات هورمونی را کاهش داد و پس از مشورت با پزشک می­توانید از آنها استفاده کنید. در ادامه این مطلب چند گیاه دارویی که می­توانند در این زمینه به شما کمک کنند را معرفی خواهیم کرد. با ما در مجله بی نسخه همراه باشید.

 

۱. سیاه‌دانه

سیاه‌دانه که نام علمی آن Nigella sativa است دارای گل­هایی می­باشد که دانه‌های ریز و سرشار از آنتی‌اکسیدان تولید می‌کنند. این دانه‌ها حاوی نوعی ماده شیمیایی به نام تیموکینون هستند که خواص پزشکی متعددی دارد.

محققان در حال بررسی اثرات محافظتی و درمانی سیاه‌دانه در افراد مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) هستند. سندرم تخمدان پلی کیستیک نوعی اختلال است که سطح غیرطبیعی هورمون را به همراه دارد و موجب ایجاد علائم متعددی در زنان در سن باروری می­شود.

نتایج بدست آمده از آزمایشات حیوانی نشان داده است که عصاره‌های سیاه‌دانه به تنظیم انسولین، تستوسترون، هورمون لوتئین ساز و هورمون تیروئید و سایر موارد کمک کرده است.

علاوه بر این، عصاره سیاه‌دانه موجب تحریک فعالیت استروژنی در بدن می­شود به این معنی که مانند هورمون استروژن در بدن شما عمل می‌کند.

برخی آزمایشاتی که روی موش­ها انجام شده در حال بررسی این مسئله است که آیا عصاره سیاه­دانه می­تواند به عنوان جایگزینی برای هورمون درمانی در دوران یائسگی عمل کند یا خیر.

می­توان از دانه­های کامل سیاه­دانه که عطر و بوی خاصی دارند در سالاد، نان یا سایر غذاها استفاده کرد اما به یاد داشته باشید که در آزمایشات، از عصاره غلیظ سیاه­دانه و یا تیموکینون جدا شده استفاده شده است. بنابراین فوایدی که برای این گیاه ذکر شد در صورت مصرف مقدار مشخص و نحوه مصرف خاصی از آن دیده می شود.

مکمل­های گیاهی در زمینه­ بیماری­های مختلفی می­توانند به شما کمک کنند. برای دریافت اطلاعات بیشتر و تهیه مکمل­های گیاهی به داروخانه اینترنتی مراجعه کنید.

۲. آشواگاندا یا جینسنگ هندی

آشواگاندا که با نام جینسنگ هندی یا گیلاس زمستانی هم مشهور است، در طب سنتی و گیاهی این گیاه اهمیت زیادی دارد و انواع محصولات تهیه شده از آن مثل چای، پودر ریشه و مکمل، در سراسر دنیا به شکل‌های مختلف عرضه می‌شود. تصور می‌شود که این آداپتوژن با تعدیل محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال مغز (HPA) به بدن کمک می‌کند تا بر استرس غلبه کند. محور HPA چندین هورمون (از جمله کورتیزول) را تولید و آزاد می‌کند که واکنش بدن به استرس را آغاز می‌کند.

کورتیزول به پشت سر گذاشتن روزهای پرتنش و پر از اتفاقات استرس‌زا کمک می‌کند. با این حال، مطالعات انسانی و تحقیقات انجام شده روی موش‌های صحرایی نشان داده­اند عدم تعادل مزمن هورمون‌ها ممکن است باعث اختلالات غدد درون‌ریز مانند بیماری آدیسون و سندرم کوشینگ شود.

یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ در ۶۰ بزرگسال که ۱۲۵ تا ۳۰۰ میلی‌گرم عصاره‌ی ریشه آشواگاندا دو بار در روز و به مدت ۸ هفته مصرف کردند نشان داد که مصرف این عصاره با استرس کمتر، خواب بهتر و کاهش سطح کورتیزول خون در مقایسه با گروهی شد که دارونما مصرف کرده بودند، همراه بود. یک مطالعه با طراحی مشابه در سال ۲۰۱۲ نیز نتایج مشابهی را نشان داد.

آشواگاندا همچنین ممکن است موجب تأثیر بر سایر هورمون‌ها نیز بشود. به عنوان مثال، محققان در حال بررسی تأثیر مصرف این داروی گیاهی بر سطح انسولین، هورمون‌های تولید مثل و موارد دیگر هستند.

یک مطالعه‌ی ۸ هفته‌ای در سال ۲۰۱۸ در بزرگسالان مبتلا به افزایش سطح هورمون تحریک‌کننده‌ی تیروئید(TSH)، که توسط غده‌ی هیپوفیز تولید می‌شود و برای ارزیابی شرایط تیروئید استفاده می‌شود، نشان داد که مصرف روزانه ۶۰۰ میلی‌گرم عصاره‌ی غلیظ آشواگاندا باعث بهبود سطح TSH می‌شود.

افراد همچنین عوارض جانبی مکمل‌های آشواگاندا را در طی آزمایشات بالینی مختلف گزارش کرده‌اند. در نتیجه آشواگاندا ممکن است برای کسانی که باردار و در دوران شیردهی هستند و همچنین افرادی که بیماری‌های خودایمنی یا اختلالات تیروئیدی دارند، ناسالم باشد.

در نهایت، برای اثبات این نتایج مطالعات بیشتری در مورد نمونه‌های انسانی مورد نیاز است.

در صورت نیاز به مکمل­های کمک درمانی در زمینه مشکلات بانوان، می­توانید در داروخانه آنلاین اطلاعات کافی بدست آورده و مکمل مناسب خود را تهیه کنید.

۳. کوهوش سیاه

کوهوش سیاه گیاهی از خانواده‌ی سیاه‌دانه است که امروزه در بسیاری از  مکمل‌ها استفاده شده است. مکمل‌ها معمولاً از ریشه‌های این گیاه تهیه می­شوند و به شکل عصاره، کپسول و چای در دسترس قرار می­گیرند. اعتقاد بر این است که این گیاه ارزش دارویی خود را از ترکیباتی به نام گلیکوزیدهای تری‌ترپن دریافت می‌کند؛ اگرچه تعداد این ترکیبات در مکمل های کوهوش سیاه مشخص نیست. این گیاه دارویی سابقه دیرینه­ای در حل مشکلات سلامتی بانوان مثلاً سندروم پیش از قاعدگی یا بی‌نظمی‌های پریود دارد. علاوه بر این از این گیاه برای التیام نشانه‌ها و علائم یائسگی نیز استفاده می شود.

مانند سیاه‌دانه، کوهوش سیاه ممکن است به عنوان یک فیتواستروژن عمل کند؛ یک ماده‌ی گیاهی که هنگام مصرف در دوزهای بالا، مانند هورمون استروژن عمل می‌کند. البته همچنان اینکه آیا کوهوش سیاه یک فیتواستروژن واقعی است یا با مکانیسم‌های دیگر کار می‌کند کاملا شناخته شده نیست.

چندین مطالعه تأثیر کوهوش سیاه در تسکین علائم یائسگی را تأیید کرده­اند. با این حال تحقیقات بیشتری در مورد انسان مورد نیاز است چرا که در مورد این گیاه عوارض زیادی نیز گزارش شده است. قبل از مصرف این گیاه با پزشک خود مشورت کنید.

 

۴. پنج‌انگشت

گیاه پنج انگشت یکی از گیاهان دارویی رایج است که بیشتر به شکل کپسول در دسترس است. به طور معمول این گیاه با سایر گیاهان دارویی نظیر کوهوش سیاه ترکیب شده و فوایدی از جمله تسکین علائم یائسگی و سلامت دستگاه تناسلی بانوان برای آن عنوان می­شود.

پنج‌انگشت در واقع میوه‌ی درخت Vitex agnus است. این میوه حاوی ترکیبات دیترپنوئید است که ممکن است اثرات بالقوه‌ی این مکمل روی هورمون‌هایی مانند پرولاکتین و انتقال‌دهنده عصبی دوپامین را بر عهده داشته باشد.

بنابر بررسی های متعدد، این گیاه می‌تواند موجب کاهش سطح پرولاکتین در خون شود. افزایش سطح این هورمون اغلب با PMS یا سندرم پیش از قاعدگی در ارتباط است. این مکمل همچنین ممکن است در درمان علائم خاصی از PMS مانند درد پستان تأثیرگذار باشد. مطالعات دیگر توانایی این گیاه را در تسکین علائم یائسگی و کمک به درمان مشکلات ناباروری و PCOS بررسی کرده‌اند.

اگرچه به نظر می‌رسد که این گیاه در تعادل برخی هورمون‌ها مانند پرولاکتین تأثیرگذار است، اما بسیاری از دانشمندان توافق دارند که برای نتیجه‌گیری در مورد اثربخشی آن، تحقیقات انسانی بیشتری لازم است.

۵. مرزنجوش

استفاده از مرزنگوش یا مرزنجوش و سایر گیاهان دارویی مشابه آن مانند پونه‌ی کوهی سابقه طولانی در درمان بسیاری از بیماری‌ها در طب سنتی دارد. این گیاه ترکیبات گیاهی فعال مانند فلاونوئیدها و اسیدهای فنولیک دارد که احتمالاً هردوی آن‌ها مسئول اصلی خواص دارویی آن هستند.

ارزیابی تحقیقات اولیه در مورد مرزنجوش در انسان و حیوانات، نشان داده است که مصرف این گیاه می‌تواند موجب کاهش استرس شده و به افراد مبتلا به سندروم پیش از قاعدگی، کمک کند.

به عنوان مثال، در یک مطالعه که اخیراً انجام شده، افزایش سطح استرادیول (هورمون تولید شده توسط تخمدان‌ها) در موش‌هایی که این عصاره را مصرف کرده‌اند مشاهده شده است.

همچنین یک مطالعه‌ی کوچک انسانی، که روی افراد مبتلا به PCOS انجام شد نشان داد افرادی که روزانه دو بار به مدت یک ماه چای مرزنجوش نوشیدند، در مقایسه با گروهی که درمان با دارونما داشتند، کاهش قابل توجهی در سطح هورمون انسولین ناشتا داشتند که می‌تواند نشان‌دهنده‌ی بهبود مدیریت قند خون در بدن باشد.

با این حال خیلی زود است که در مورد نحوه عملکرد مرزنجوش به عنوان مکمل گیاهی برای بهبود عدم تعادل هورمونی صحبت کنیم. به علاوه، برخی از دانشمندان هشدار می‌دهند که در مورد ایمنی استفاده‌ی طولانی مدت یا فشرده از گیاهان تغییر‌دهنده‌ی هورمون، تحقیقات کافی انجام نشده است.

روش‌های دیگر برای متعادل کردن سطح هورمون‌های بدن

علاوه بر استفاده از داروهای گیاهی، روش های دیگری برای درمان عدم تعادل هورمونی وجود دارد که با استفاده از این روش ها می­توانید جوابدهی بهتری از داروهای گیاهی ببینید. اولین قدم برای درمان عدم تعادل هورمونی، کشف علت این مشکل است، از این رو قبل از شروع هورمون درمانی یا استفاده از داروهای گیاهی به پزشک مراجعه کنید.

با روش‌هایی که در ادامه به آنها می­پردازیم و همگی بخشی از سبک زندگی ما هستند، می‌توانید تعادل هورمونی را به بدن‌تان برگردانید:

 

رژیم غذایی سالم و متنوع داشته باشید

پیروی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل که غنی از پروتئین، چربی‌های سالم و فیبر باشد و حاوی مقدار محدودی شکر فرآوری شده باشد، در متعادل کردن هورمون های بدن تأثیرگذار است و کمک می کند همیشه اشتهای منظم، متابولیسم کافی و خلق‌وخوی خوبی داشته باشید.

چای سبز بنوشید

چای سبز ممکن است با پاسخ بدن به هورمون را بهبود بخشیده و به تعادل انسولین در برخی از افراد کمک کند. اگرچه اثبات اثرات احتمالی چای سبز بر مقاومت به انسولین، نیازمند تحقیقات بیشتری است.

 

منظم ورزش کنید

داشتن فعالیت ورزشی منظم، روی هورمون‌های مرتبط با اشتها تأثیر می‌گذارد و استفاده‌ی بدن از هورمون انسولین را بهبود می‌بخشداسترس خود را مدیریت کنید

استرس زیاد می‌تواند موجب تغییر سطح هورمون‌هایی مثل کورتیزول و آدرنالین شود. فعالیت‌های آرامش‌بخش مثل یوگا، گوش دادن به موسیقی، قدم زدن در طبیعت می‌تواند استرس را کاهش دهد و هورمون‌ها را در سطح متعادل نگه دارد.

خواب کافی داشته باشید

نداشتن خواب کافی یا قرار گرفتن در معرض نورهای مصنوعی در طول شب و برای مدت طولانی موجب ایجاد اختلال در سطح ملاتونین و کورتیزول می‌شود. علاوه بر این روی مقاومت انسولین هم تأثیر می‌گذارد. داشتن خواب کافی بیشتر از آنچه که تصور می‌کنید روی تعادل هورمونی بدن تأثیر می­گذارد.

از مختل‌کننده‌های غدد درون‌ریز اجتناب کنید

برخی ترکیبات موجود در محیط مانند دود تنباکو، سموم دفع آفات، علف‌کش‌ها، پلاستیک‌ها و مواد معطر در لوسیون‌ها و مواد تمیزکننده مختل‌کننده‌های غدد درون ریز ترکیباتی در محیط هستند و می توانند باعث عدم تعادل هورمونی شوند.

جمع‌بندی

به دلایل مختلفی، سطح هورمون های بدن به صورت روزانه تغییر می­کند که برخی از این تغییرات برای بدن لازم هستند. اما اگر برای مدت طولانی بدن دچار عدم تعادل هورمونی باشد، سلامت بدن تحت تأثیر قرار خواهد گرفت و علائم متعددی ایجاد خواهد شد.

استفاده از داروهای گیاهی یکی از چندین روش طبیعی برای ایجاد تعادل هورمونی است. گیاهان دارویی که به معرفی آنها پرداختیم تأثیرات قابل توجهی در ایجاد تعادل هورمونی دارند. البته برای تعیین میزان استفاده از آن‌ها و نحوه‌ی تأثیرگذاری آن‌ها هنوز تحقیقات بیشتری مورد نیاز است.

با توجه به اینکه تغییرات هورمونی در بدن می‌تواند خطرناک باشد، قبل از مصرف هر داروی گیاهی که تغییرات هورمونی را به دنبال دارد، حتماً با پزشک مشورت کنید.

آیا این خبر مفید بود؟
بر اساس رای ۰ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید: