یارانه نقدی بیش از 20 میلیون نفر فروردین ماه آخرین یارانه نقدی خود را دریافت کردند. نرخ جدید یارانه نقدی به زودی اعلام خواهد شد. افزایش صددرصدی یارانه نقدی دهک های پایین. از امسال یارانه نقدی هدفمند خواهد شد.

معاون اول رئیس جمهور الزامات قانونی و ضرورت های اجرای طرح ملی مردمی سازی و توزیع عادلانه یارانه ها را برای مسئولان، استانداران و جمعی از مدیران ارشد اجرایی سراسر کشور تشریح کرد.

محمد مخبر پیش از ظهر امروز (دوشنبه) در نشست تشریح ابعاد مردمی سازی و توزیع عادلانه یارانه ها که با حضور اعضای هیات دولت، استانداران سراسر کشور و اعضای شورای معاونان دستگاه های اجرایی  در وزارت کشور برگزار شد، با بیان اینکه مردمی سازی و توزیع عادلانه یارانه ها علاوه بر الزام قانونی، یک الزام عقلی و اقتصادی است، گفت: یکی از شعارهای پیش و پس از انتخابات رییس جمهور مقابله با فقر در کشور بود و امروز شاهد آن هستیم که با برخی گرانی ها و افزایش قیمت کالاها، بیشترین فشار بر طبقات ضعیف جامعه وارد می شود. 

معاون اول رئیس‌جمهور افزود: سال گذشته ۱۵.۶ میلیارد دلار ارز ترجیحی یعنی معادل ۳۱۲ هزار میلیارد تومان یارانه از سوی دولت پرداخت شد اما طبقات پردرآمد و ثروتمند جامعه به دلیل مصرف بیشتر، استفاده بیشتری را از این یارانه ها داشته اند و بخش اندکی از این یارانه به دست دهک های پایین و طبقات ضعیف جامعه رسیده است. 

دکتر مخبر افزود: قرار نیست با اجرای این طرح از جیب ثروتمندان پولی برداشته و به طبقات ضعیف تر پرداخت شود، بلکه قرار است با اجرای این طرح یارانه و پولی که متعلق به تک تک آحاد جامعه است به خودشان پرداخت شود. 

معاون اول رئیس جمهور با اشاره به اینکه ایران کشوری با امکانات فراوان است و سالانه حدود ۴٠٠ هزار میلیارد تومان یارانه از سوی دولت پرداخت می شود و این درست نیست که با وجود این همه امکانات و با وجود پرداخت یارانه، عده ای  ضعیف باشند و در مقابل عده ای روز به روز ثروتمند تر شوند. 

دکتر مخبر با بیان اینکه همه باید برای اجرای این طرح شجاعانه به میدان بیاییم، تاکید کرد: باید تلاش کنیم اجرای این طرح با کمترین تبعات و کمترین آسیب ها برای مردم انجام شود و هر چقدر که اقتدار و هماهنگی ما در اجرای این طرح بیشتر باشد، فشار کمتری بر مردم وارد خواهد شد. 

وی به تشریح شرایط اقتصادی کشور در زمان آغاز به کار دولت سیزدهم پرداخت و افزود: دولت قبل در بودجه سال گذشته ، ۸ میلیارد دلار ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی دیده بود که این رقم در همان سه چهار ماه اول هزینه شده بود و به تعبیری دولت سیزدهم ارز ترجیحی در اختیار نداشت.

دکتر مخبر افزود: خوشبختانه ما توانستیم مشکلات را مرتفع کنیم و سال گذشته با لطف رهبری و پیگیریهای مستمر رئیس جمهور توانستیم ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی را تامین کنیم. 

معاون اول رئیس جمهور ادامه داد: از ابتدای سال جدید نیز معادل ۹ میلیارد دلار در بودجه سالانه، ارز ترجیحی درنظر گرفته شد و این یعنی ۲۵٠ هزار میلیارد تومان یارانه در بودجه پیش بینی شد و دولت ملزم شده بود که کالاهای اساسی را با قیمت شهریور سال ۱۴٠٠ به مردم عرضه کند که اگر با این روال ادامه پیدا می کرد، یارانه موجود حداکثر تا مرداد و شهریور امسال دوام می آورد. 

وی با بیان اینکه دولت سیزدهم تامین کالا و فراوانی آن را از ابتدای دولت در دستور کار خود قرار داد، گفت: در زمان شروع دولت سیزدهم ذخایر کالاهای اساسی در اکثر نقاط کشور به خط قرمز رسیده بود و برخی تحولات اقتصادی در جهان ، رخدادهای بین المللی و جنگ اکراین که تامین کننده ۷٠ درصد دانه های روغنی و ۳٠ درصد غلات مورد نیاز جهان است، باعث کمبود کالا و افزایش قیمت ها در سراسر جهان شده است.

دکتر مخبر ادامه داد: افزایش قیمت کالاهای اساسی این پیامد را نیز به همراه داشت که این اقلام از داخل کشور به کشورهای اطراف قاچاق شود و دولت سیزدهم که حفاظت و تامین کالاهای مورد نیاز مردم را از وظایف اصلی خود می داند،‌اصلاح قیمت ها و توزیع عادلانه یارانه ها را به طور جدی در دستور کار خود قرار داد.

گویا قرار است مبلغ کلیه یارانه‌ها اعم از یارانه نقدی و معیشتی یکی شود و همه در قالب یک یارانه واحد به حساب سرپرستان خانوار واریز شود. اما تغییرات جدید شامل چه مواردی است و یارانه جدید از چه زمان واریز می‌شود؟

پیگیری‌های تجارت‌نیوز از وزارت کار، وزارت اقتصاد و سازمان هدفمندی یارانه‌ها گویای این مطلب است که مبلغ یارانه نقدی به زودی تغییر می‌کند. یک گمانه این است که تغییر مبلغ یارانه‌ها ممکن است از فردا ۲۰ اردیبهشت ماه اعمال شود و مردم فردا به جای یارانه معیشتی ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومانی، یارانه جدید دریافت کنند. گمانه دیگر این است که یارانه معیشتی فردا واریز نشود و یارانه جدید ظرف یک هفته آینده واریز شود.

قرار است ابراهیم رئیسی امشب در گفتگوی زنده خبری خود با مردم جزئیات این خبر را اعلام‌ کند.

از دیگر تغییراتی که در یارانه‌ها رخ می‌دهد تغییر شیوه دهک‌بندی مردم است. گویا وزارت کار در ماه‌های گذشته شناسایی دهک‌های جمعیتی و افراد واجد صلاحیت برای دریافت یارانه را آغاز کرده و اکنون به جمع‌بندی نهایی رسیده‌اند.

مبلغ یارانه جدید چقدر است؟

مبلغ یارانه جدید مشخص نیست اما پیگیری‌های تجارت‌نیوز نشان می‌دهد کلیه یارانه‌هایی که دولت تا کنون پرداخت کرده اعم از یارانه۸ نقدی، معیشتی، مناسبتی و یارانه نان با تجمیع می‌شود.

روز گذشته محسن رضایی اعلام کرد مبلغ یارانه جدید ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومان است. سه دهک اول جامعه یارانه ۴۰۰ هزار تومانی دریافت می‌‌کنند و دهک چهارم و پنجم مشمول یارانه ۳۰۰ هزار تومانی می‌شوند.

البته محسن رضایی گفته بود که عدد نهایی یارانه‌ها هنوز نهایی نشده و منتظر نظرات کارشناسی هستند. گویا ظرف یک روز کارشناسان به نتیحه رسیدند و حالا قرار امشب نتیجه نظرات کارشناسی امشب توسط رئیس جمهور اعلام شود.

اما اگر مبلغ یارانه و دهک‌های مشمول آن بر اساس گفته محسن رضایی باشاد، تنها پنج دهک یارانه می‌‌گیرند و یارانه پنج دهک بالای جامعه قطع می‌شود. بر این اساس یک خانوار چهار نفره دهک اول، دوم و سوم ماهانه یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان و یک خانواده چهار نفره دهک چهارم و پنجم ماهی یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان یارانه می‌گیرند.

اما سایر یارانه‌ها از جمله یارانه نقدی، معیشتی، یارانه نان و گوشت و …. حذف می‌شود.

مبلغ یارانه نقدی اردیبهشت زیاد شد

مطابق گزارش، یارانه جدید، ماهانه به افراد پرداخت می‌شود. با بررسی‌های صورت‌گرفته در این گزارش، با اجرایی شدن تمام این چهارسناریو نسبت‌های مخارج دهک‌ها و ضریب جینی نسبت به قبل کاهشی خواهند شد؛ اما بیشترین میزان کاهش مربوط به «سناریوی چهارم» است. البته این سناریوها بدون توجه به «روش‌های تامین مالی بودجه» و «بررسی اثرات تورمی» بوده که از دید پژوهشگر نیاز به مطالعات تکمیلی در این زمینه وجود دارد. اگرچه به‌طور اجمالی می‌توان گفت که روش نادرست تامین مالی این یارانه‌ها می‌تواند اثر مثبت آن را خنثی کند.

بازوی پژوهشی سازمان برنامه وبودجه کشور در چهار سناریوی پرداخت یارانه نقدی و تبعات آن را بررسی کرده است. این چهار سناریو عبارتند از: پرداخت یارانه نقدی جدید سرانه و ماهانه ۷۰‌هزار تومانی به خانوارهای دهک‌های اول تا پنجم، پرداخت یارانه نقدی ۷۰‌هزار تومانی به خانوارهای دهک‌های اول تا هفتم، پرداخت یارانه نقدی ۹۰ هزارتومانی به خانوارهای دهک‌های اول تا پنجم و پرداخت یارانه نقدی ۱۱۰هزارتومانی به خانوارهای دهک‌های اول تا پنجم. بر اساس نتایج این پژوهش هر چهار سناریو سبب کاهش نسبت مخارج خانوارها و ضریب جینی می‌شود، اما درمیان این سناریوها، بیشترین تغییرات کاهشی مربوط به سناریوی چهارم است. به عبارت دیگر، بیشترین میزان سرانه یارانه جدید یعنی ۱۱۰‌هزار تومان برای دهک‌های اول تا پنجم، بیشترین اثر حمایتی را در پی خواهد داشت. البته این گزارش معتقد است درخصوص منابع مورد نظر و اثرات تورمی باید پژوهش بیشتری در نظر گرفته شود.

اهمیت یارانه نقدی در رفاه خانوار

یکی از بحث‌هایی که در ۲ یا ۳ سال‌ اخیر در حوزه سیاست‌های حمایتی از خانوارها مطرح‌ شده است، پرداخت یارانه نقدی جدید به‌منظور حفظ سطح رفاه و کمک به معیشت خانوار است. یک جنبه مهم پرداخت یارانه نقدی کمک به هموار شدن توزیع درآمد و کاهش نابرابری‌هاست. مسلما این جنبه توسط پرداخت همگانی یارانه نقدی نه‌تنها به‌سختی حاصل می‌شود، بلکه می‌توان گفت که پرداخت همگانی، سوی مخالف عدالت در توزیع قرار دارد. بر این اساس، مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری با استفاده از داده‌های خام بودجه خانوار مرکز آمار ایران در سال ۹۹، درگزارشی با عنوان «برآورد اثرات اعطای یارانه‌های نقدی جدید بر شاخص‌های توزیع درآمد خانوارهای شهری در سناریوهای مختلف» به ارزیابی آثار پرداخت یارانه بر مبنای داده‌های مذکور در قالب چهار سناریوی مختلف پرداخته است.

شاخص‌ها ارزیابی شکاف رفاه خانوارها

یکی از شاخص‌های مورد استفاده برای بیان میزان نابرابری در اقتصاد، ضریب جینی است. این شاخص که برای تحلیل وضعیت توزیع درآمد به‌طور معمول مورد استفاده قرار می‌گیرد، در حالت برابری کامل عدد صفر و در وضعیت نابرابری کامل کمیت یک را اختیار می‌کند، بنابراین کاهش ضریب جینی به معنی بهبود توزیع درآمد است.

علاوه بر ضریب جینی، استفاده از نسبت‌های درآمد (مخارج کل) دهک‌های بالایی به دهک میانی یا به دهک اول نیز بیانگر نحوه توزیع متغیر درآمد در بین گروه‌ها یا دهک‌هاست. کاهش این نسبت‌ها (دهک‌های بالایی توزیع به دهک‌های پایین توزیع) به معنی بهبود توزیع برای متغیر مورد نظر (مثلا درآمد) است. در این مطالعه برای بررسی اثرات اعطای یارانه‌های نقدی بر توزیع درآمد از شاخص ضریب جینی، نسبت درآمد (مخارج کل) دهک نهم به دهک اول، نسبت درآمد (مخارج کل) دهک نهم به دهک پنجم و نسبت درآمد (مخارج کل) دهک پنجم به دهک اول استفاده ‌شده است. به عنوان مثال، بررسی‌ها در این گزارش نشان می‌دهد که نسبت مخارج کل دهک نهم به مخارج کل دهک اول، برابر ۲/ ۵ است؛ یعنی مخارج سالانه دهک نهم کمی بیش از ۵ برابر مخارج دهک اول است. نسبت مخارج دهک نهم به دهک پنجم ۳/ ۲ و برای دهک پنجم به دهک اول حدود ۲/ ۲ به‌ دست ‌آمده است. همچنین نسبت مخارج صدک هفتاد و پنجم به صدک پنجاهم ۳/ ۲ برآورد شده است. محاسبات این پژوهش نشان می‌دهد که ضریب جینی مخارج کل مقدار ۳۶۵/ ۰ است. قابل‌توجه است از آنجاکه درآمد (مخارج کل) دهک دهم بسیار بزرگ‌تر از دهک‌های دیگر حتی دهک نهم بوده و مقدار مخارج کل این دهک در قسمت انتهایی توزیع چوله به راست قرار می‌گیرد، در ادبیات کاربردی بررسی وضعیت توزیع درآمد، دهک دهم را برای مقایسه به کار نمی‌برند.

روش محاسبه مبلغ  یارانه نقدی جدید

بازوی پژوهشی سازمان برنامه و بودجه کشور، در این مطالعه به محاسبه مبلغ یارانه نقدی پرداخته است. کارشناسان این مقاله برای محاسبه سناریوهای رقم یارانه پرداختی، از مخارج کل یا از مخارج خوراکی‌ها استفاده کرده‌اند. از آنجا که ارقام محاسبه‌شده برای پرداخت برحسب مخارج کل بالا به نظر می‌رسد، بنابراین، از مخارج خوراکی‌ها به‌عنوان پایه محاسبه استفاده‌ شده است. در محاسبه این پژوهش، از افزایش قیمت خوراکی‌ها در مخارج خانوارها به عنوان پایه محاسبه استفاده شده است. در نتیجه محاسبات این پژوهش نشان می‌دهد که «سرانه میزان پرداختی برحسب مخارج خوراکی‌ها» از ارقام ۷۰‌هزار و ۶۹۷ تومان به‌صورت سرانه و ماهانه برای دهک اول شروع‌ شده و به حداکثر حدود ۱۲۰‌هزار تومان برای دهک نهم می‌رسد. بنابراین انتخاب ارقام پرداختی را می‌توان با یک کف ۷۰‌هزار تومان، یک رقم میانی ۹۰‌هزار تومان و یک رقم ۱۱۰‌هزار تومان به‌عنوان سقف پرداختی در نظر گرفت.

اثرات یارانه جدید نقدی بر توزیع درآمد

برای ارزیابی اثرات اجرای پرداخت یارانه نقدی جدید بر شاخص‌های توزیع درآمد، چهار گزینه سیاستی در نظر گرفته‌ شده است. این چهار گزینه عبارتند از: (۱) پرداخت یارانه نقدی جدید سرانه و ماهانه ۷۰‌هزار تومانی به خانوارهای دهک‌های اول تا حداکثر مخارج کل دهک پنجم شهری، (۲) پرداخت یارانه نقدی جدید سرانه و ماهانه ۷۰‌هزار تومانی به خانوارهای دهک‌های اول تا حداکثر مخارج کل دهک هفتم شهری، (۳) پرداخت یارانه نقدی جدید سرانه و ماهانه ۹۰ هزارتومانی به خانوارهای دهک‌های اول تا حداکثر مخارج کل دهک پنجم شهری و (۴) پرداخت یارانه نقدی جدید سرانه و ماهانه ۱۱۰ هزارتومانی به خانوارهای دهک‌های اول تا حداکثر مخارج کل دهک پنجم شهری.

سناریوی اول: در این سناریو به هر خانوار شهری در دهک‌های اول تا پنجم به‌طور سرانه مبلغ ۷۰‌هزار تومان یارانه نقدی جدید پرداخت خواهد شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که میانگین مخارج کل خانوارهای شهری پس از اعطای یارانه نقدی جدید افزایش خواهد یافت. تحت این سناریو نسبت‌ مخارج دهک‌ نهم به دهک اول کاهش ‌می‌یابد. این تغییر کاهشی در نسبت‌ مخارج دهک‌ نهم به دهک پنجم به میزان خیلی کمتری دیده می‌شود. برآیند اثرات اعمال این سیاست، کاهش نسبت‌های نابرابری است که می‌توان آن را در افزایش ضریب جینی مشاهده کرد. به‌طوری که ضریب جینی از ۳۶۵/ ۰ به ۳۴۸/ ۰ کاهش خواهد یافت؛ یعنی با اعمال این سیاست، نابرابری کاهش می‌یابد.

سناریوی دوم: این سناریو از نظر مبلغ پرداختی مانند سناریوی اول بوده اما از نظر تعداد خانوارها، سطح پوشش از پنج دهک اول به هفت دهک افزایش ‌یافته است. در این سناریو به هر خانوار شهری در دهک‌های اول تا هفتم به‌طور سرانه مبلغ ۷۰‌هزار تومان یارانه نقدی جدید پرداخت خواهد شد. بر اساس برآوردهای این مقاله، میانگین مخارج کل خانوارهای شهری پس از اعطای یارانه نقدی جدید افزایش خواهد یافت. تحت این سناریو نسبت‌ مخارج دهک‌ نهم به دهک اول کاهش ‌می‌یابد. این تغییر کاهشی در نسبت‌ مخارج دهک‌ نهم به دهک پنجم به میزان خیلی کمتری دیده می‌شود. برآیند اثرات اعمال این سیاست، کاهش نسبت‌های نابرابری است که می‌توان آن را در افزایش ضریب جینی مشاهده کرد، به‌طوری که ضریب جینی از ۳۶۵/ ۰به ۳۴۷/ ۰ کاهش خواهد یافت؛ یعنی با اعمال این سیاست، نابرابری کاهش می‌یابد.

سناریوی سوم: این سناریو از نظر سطح پوشش یا خانوارهای مشمول دریافت یارانه مانند سناریوی اول بوده ولی میزان یارانه پرداختی به ۹۰‌هزار تومان افزایش‌ یافته است. در این سناریو به هر خانوار شهری در دهک‌های اول تا پنجم به‌طور سرانه مبلغ ۹۰‌هزار تومان یارانه نقدی جدید پرداخت خواهد شد. بر اساس محاسبات این مطالعه، پس از اعمال این سناریو، میانگین مخارج کل افزایش می‌یابد. با اجرای این گزینه سیاستی، نسبت‌ مخارج دهک‌ نهم به دهک اول کاهش ‌می‌یابد. این تغییر کاهشی در نسبت‌ مخارج دهک‌ نهم به دهک پنجم به میزان خیلی کمتری دیده می‌شود. برآیند اثرات اعمال این سیاست، کاهش نسبت‌های نابرابری است که می‌توان آن را در افزایش ضریب جینی مشاهده کرد، به‌طوری ‌که ضریب جینی از ۳۶۵/ ۰ به ۳۴۴/ ۰ کاهش خواهد یافت؛ یعنی با اعمال این سیاست نابرابری کاهش می‌یابد.

سناریوی چهارم: این سناریو از نظر سطح پوشش یا خانوارهای مشمول دریافت یارانه مانند سناریوی اول بوده اما میزان یارانه پرداختی به ۱۱۰‌هزار تومان افزایش ‌یافته است. در این سناریو به هر خانوار شهری در دهک‌های اول تا پنجم به‌طور سرانه مبلغ ۱۱۰‌هزار تومان یارانه نقدی جدید پرداخت خواهد شد. پس از اعمال این سناریو، میانگین مخارج کل افزایش می‌یابد. با اجرای این گزینه سیاستی نسبت‌ مخارج دهک‌ نهم به دهک اول کاهش ‌می‌یابد. تغییر کاهشی در نسبت‌ مخارج دهک‌ نهم به دهک پنجم به میزان کمتری خواهد بود. ضریب جینی نیز از ۳۶۵/ ۰ به ۳۳۹/ ۰ کاهش خواهد یافت؛ یعنی با اعمال این سیاست نابرابری کاهش می‌یابد.

جواب تست افزایش یارانه نقدی

نتایج حاصل از اعمال تمامی چهار سناریو حاکی از آن است که نسبت‌های مخارج دهک‌ها و ضریب جینی همگی کاهش خواهند داشت، اما میزان کاهش برحسب سناریوهای مختلف، متفاوت است. بررسی نتایج نشان می‌دهد که به غیر از نسبت مخارج دهک نهم به دهک پنجم، بیشترین تغییرات کاهشی مربوط به سناریوی چهارم است. از سوی دیگر، در این سناریو بیشترین میزان سرانه یارانه جدید یعنی ۱۱۰‌هزار تومان برای دهک‌های اول تا پنجم در نظر گرفته شده است. بنابراین چنانچه بودجه کافی برای کل پرداخت این سناریو در دسترس باشد، این سناریو در اولویت اول قرار خواهد گرفت. پس از سناریوی چهارم، سناریوی سوم از لحاظ میزان‌درصد تغییرات کاهشی در رتبه دوم قرار می‌گیرد که مبلغ سرانه پرداختی کمتر از سناریوی چهارم و بیشتر از سناریوی اول و دوم دارد. سناریوهای دوم و اول در اولویت‌های بعدی قرار خواهند گرفت، البته این اولویت‌بندی بدون توجه به بودجه موردنیاز بوده و تنها بر اساس میزان ودرصد کاهش در نسبت‌های نابرابری و ضریب جینی مشخص شد.

زمان واریز یارانه اردیبهشت ۱۴۰۱

بنا بر اعلام سازمان هدفمندی یارانه ها؛ یکصد و سی و چهارمین مرحله از یارانه نقدی ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی همراه با افزایش حداقل مستمری خانوارهای مددجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور ساعت ۲۴ روز شنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۱ به حساب سرپرستان خانوار واریز و قابل برداشت خواهد بود.

یارانه اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ کی واریز میشود؟

گفتنی است، در پی شیوع گسترده ویروس کرونا در ایران، دولت تصمیم گرفت در کنار حمایت از بنگاه های اقتصادی و افراد آسیب دیده، وام یک میلیون تومانی به حساب تمامی ۲۳ میلیون خانوار یارانه بگیر واریز کند.

با این تصمیم دولت در مجموع ۲۳ هزار میلیارد تومان وام به حساب یارانه بگیران واریز شد.

سازمان هدفمندی یارانه ها مقرر کرد اقساط تسهیلات یک میلیون تومانی از یارانه افراد کسر شود.

آغاز کسر اقساط این تسهیلات از تیرماه ۱۳۹۹ بود و فروردین ماه بیست و دومین قسط کسر خواهد شد.

مبلغ یارانه کدام خانوارها کم می شود؟

گفتنی است؛ مقرر شده هر ماه مبلغ ۳۵ هزار و ۱۰۰ تومان از سرجمع یارانه هر خانوار کسر شود.

مدت زمان بازپرداخت تسهیلات کرونایی نیز ۳۰ ماه در نظر گرفته شده است.

واریز یارانه نقدی اردیبهشت 1401 

طبق گزارشات 4 سناریو مختلف برای کاهش نسبت‌های مخارج دهک‌ها و همچنین ضریب جینی پیش‌بینی شده است. که این چهار سناریو عبارتند از:

پرداخت یارانه نقدی 70 هزار تومانی به خانوار‌های دهک اول تا پنجم

پرداخت یارانه نقدی 70 هزار تومانی به خانوار‌های دهک اول تا هفتم

طی 2 یا 3 سال اخیر، سیاست پرداخت یارانه‌های نقدی، بیش‌تر بر روی حفظ رفاه و همچنین کمک به معشیت خانواده‌ها تمرکز کرده است، بنابراین پرداخت یارانه را می‌توان به عنوان راه‌حلی برای یکسان شدن توزیع درآمد و همچنین کاهش نابرابری (کاهش ضریب جینی) قشر آسیب‌پذیر جامعه، نسبت به قشر مرفه دانست. بر همین اساس، مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری با استفاده از داده‌های خام بودجه خانوار مرکز آمار ایران در سال 99، درگزارشی با عنوان «برآورد اثرات اعطای یارانه‌های نقدی جدید بر شاخص‌های توزیع درآمد خانوارهای شهری در سناریوهای مختلف» به ارزیابی آثار پرداخت یارانه بر مبنای داده‌های مذکور در قالب چهار سناریوی مختلف پرداخته است.

واریز یارانه اردیبهشت 1401 بر اساس سناریوهای جدید

طبق گزارشات 4 سناریو مختلف برای کاهش نسبت‌های مخارج دهک‌ها و همچنین ضریب جینی پیش‌بینی شده است. که این چهار سناریو عبارتند از:

پرداخت یارانه نقدی 70 هزار تومانی به خانوار‌های دهک اول تا پنجم

پرداخت یارانه نقدی 70 هزار تومانی به خانوار‌های دهک اول تا هفتم

پرداخت یارانه نقدی 90 هزارتومانی به خانوارهای دهک‌های اول تا پنجم

پرداخت یارانه نقدی 110 هزارتومانی به خانوارهای دهک‌های اول تا پنجم

در بین این چهار سناریو پیش‌بینی شده، سناریو چهارم مناسب‌ترین سناریو برای کاهش نسبت مخارج خانوارها و ضریب جینی است. درواقع پرداخت یارانه 110 هزارتومانی به دهک‌های اول تا پنجم، می‌تواند بیش‌ترین تاثیر را در حمایت مالی خانواده‌ها بگذارد. همچنین باید بگوییم که این سناریو بدون توجه به «روش‌های تامین مالی بودجه» و «بررسی اثرات تورمی» برنامه‌ریزی شده است و با توجه به روش نادرست تامین یارانه نقدی، می‌تواند تمام نکات مثبت پرداخت یارانه نقدی را خنثی کند. بر اساس این نظریه پژوهشگران نیازمند مطالعات تکمیلی و همچنین بررسی منابع مورد نظر و اثرات تورمی، برای تصمیم‌گیری نهایی درمورد اجرایی شدن این سناریو به عنوان یارانه اردیبهشت 1401 هستند.

مبلغ یارانه جدید چگونه محاسبه خواهد شد

کارشناسان سازمان برنامه و بودجه کشور، برای محاسبه مبلغ یارانه اردیبهشت 1401 ، از مخارج کل یا مخارج خوراکی‌ها به عنوان مبنا استفاده کرده‌اند. از آنجایی که پرداخت مبلغ یارانه بر حسب مخارج کل، رقم بالایی به نظر می‌رسید، از این‌رو مخارج خوراکی‌ها با در نظر گرفتن افزایش قیمت خوراکی‌ها به عنوان مبلغ پایه استفاده شده است. بنابر محاسبات کارشناسان مبلغ قابل پرداخت، به عنوان یارانه معیشتی بر اساس مخارج خوراکی‌ها از 70 هزار و 697 تومان برای دهک اول جامعه شروع شده و تا به مبلغ 120 هزار تومان برای دهک نهم نیز می‌رسد؛ پس می‌توان مبلغ پرداختی به عنوان یارانه را عددی با کف 70 هزار تومان و حداکثر مبلغ 110 هزار تومان در نظر گرفت.

مقایسه چهار سناریو پیشنهادی برای پرداخت یارانه جدید

هر چهار سناریو پیشنهادی در کاهش نسبت مخارج دهک‌ها و همچنین ضریب جینی که همان نابرابری درآمد در بین افراد جامعه است، موثر خواهد بود؛ اما میزان تاثیرگذاری اجرای هر یک از این سناریوها به عنوان مبلغ یارانه اردیبهشت 1401 متفاوت است. درواقع بیش‌ترین تغییرات کاهشی مربوط به سناریوی چهارم با مبلغ 110 هزار تومان برای خانواده‌های دهک اول تا پنجم است که این سناریو در رتبه اول قرار می‌گیرد. در صورت کافی نبودن بودجه برای اجرا شدن سناریو چهارم، سناریو سوم که مبلغ آن کمتر از سناریو چهارم است، رتبه دوم را از لحاظ میزان‌ درصد تغییرات کاهشی، کسب می‌کند و در آخر سناریو اول و دوم به ترتیب رتبه سوم و چهارم را به خود اختصاص خواهند داد. گفتنیست که این اولویت‌بندی در حال حاضر تنها بر اساس کاهش نسبت مخارج و ضریب جینی و بدون در نظر گرفتن بودجه، تعیین شده است.

یارانه نقدی باید 1 میلیون تومان شود

طرح صیانت از حقوق کاربران در فضای مجازی در فهرست طرح‌های مورد بررسی مجلس مدت ها است که با انتقادات گسترده روبه‌رو شده است، زیرا بسیاری از مردم این طرح را در راستای ایجاد محدودیت دسترسی به شبکه‌ها و پیام‌رسان‌های اجتماعی تلقی می‌کنند. اما مجلسی‌ها می‌گویند که طرح صیانت از فضای مجازی آن چیزی نیست که مردم در موردش حرف می‌زنند. در همین راستا گفتگویی داشتیم با یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی

طرح صیانت دو بار دچار تغییر شده

بیژن نوباوه وطن نایب رئیس اول کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگار گسترش نیوز در مورد موضوع یاد شده اظهار کرد: طرح صیانت که نام اصلی آن « طرح حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی» است تاکنون دو بار دچار تغییر شده، این طرح در واقع حدود سی و چند ماده است که ۲۲ ماده آن تعدیل شده در واقع آن طرح صیانت اولیه که آمده بود و خود ما هم روی آن نظر داشتیم در حال حاضر دچار تغیراتی شده و به یک طرحی بسیار متعادل تبدیل شده است. این طرح در کشورهای دنیا همانند آمریکا و اتحادیه اروپا اجرا شده و به مراتب سخت گیرانه تر از طرحی است که ما آورده‌ایم، به خصوص در ارتباط با کاربران که کار ما اصلاً در ارتباط با کاربران این طرح بسیار عادی و متعادل است. غربی‌ها در رابطه با پلتفرم‌هایی که خودشان صاحبش هستند سخت گیری‌شان به مراتب بیشتر است.

نماینده مردم تهران ادامه داد: طرح صیانت را متاسفانه بسیاری از مردم یا نخوانده‌اند و یا نمی‌خواهند بخوانند. در مجلس هم به گفته یکی از اعضا هیئت رئیسه حدود ۷۰ درصد نمایندگان حتی یک بار هم آن را نخوانده اند. وقتی می پذیریم که در حوزه فضای مجازی نیاز به تدوین قانون داریم. باید بدانیم که آیا قانون می خواهیم یا نه ؟ اگر قانون می‌خواهیم قانون چیست. پیش‌نویس و پیشنهاد این قانون چیست؟ در جلساتی که تشکیل می‌شد از دولتی و غیر دولتی گرفته تا شورای عالی فضای مجازی، وزارت ارتباطات، نهاد های مختلف در بخش خصوصی و... همگی حضور داشتند. تمام گزارش‌های آن که حدود ۱۳ جلسه بوده منتشر شده است.در آن جلسات از همه نظرخواهی شده و حتی بسیاری طرح هایشان را نوشتند و کتباً تحویل دادند.

وی افزود: هیچ نقطه تاریکی در این طرح نیست. این طرح به علت مهم بودن در کمیسیون اصل ۸۵ و کمیسیون مشترک مطرح شده است. البته طرح صیانت جنبه قطعیت ندارد و به صورت موقت سه ساله یا پنج ساله است. بعد از آن می شود دوباره تغییرش داد این یکی از امتیازات طرح بود. این طرح اکنون در اول راه مجلس است. همه نمایندگان مثل صحن علنی می توانند نظر بدهند و حرفشان را بزنند.

نیازمند فضای مجازی بسیار پیشرفته تر هستیم

نوباوه ادامه داد: یک ظرفیت بزرگی بود که ما در مجلس متاسفانه با سو تدبیر هیئت رئیسه حرفهای خلاف قانون زده شده است. برای مثال آقای سلیمی نماینده محلات اظهاراتی خلاف قانون داشته‌اند. همه مدارک موجود است که آمدند تفسیر را به رای کردند و این طرح هنوز مشکوک مانده و این اشتباه است. یعنی ما کماکان باید به بی‌قانونی در فضای مجازی ادامه‌ دهیم. بخشی از مساله سیاسی است که بعضی از ما حساسیت مان بیشتر است.همچنین بحث‌های حقوقی، حقوق اجتماعی، حقوق فردی که در فضای مجازی امروزه بیشترین خسارت را به کشور ما می زند. همه ما هم واقف به این هستیم که فضای مجازی فضایی بی بدیل است یعنی قطعاً برای کاهش هزینه‌ها ، تسهیل در امور دولت و مردم نیاز است. در حال حاضر همه نظام‌ها پذیرفتند که فضای مجازی فرصتی بی بدیل است و دولت هم با بیان دولت الکترونیک نشان داده است که ما قطعاً نیازمند فضای مجازی بسیار پیشرفته تر از اکنون هستیم. منتها برخی دوستان به خاطر اساسش به دلایل سیاسی مخالف‌اند و این مسئله را بزرگ می‌کنند و حقوق قانون گذاری در این فضا را می ‌خواهند مخدوش کنند در حالی که همه ما از این فضا استفاده می‌کنیم. همه ما معتقد به حفظ حریم شخصی، خانوادگی و اجتماعی خود هستیم.

وی ادامه داد: ما با این طرح قصد داریم همه اتفاق هایی که در حال حاضر می‌افتد را بررسی کنیم. برای مثال شخصی آمده تعدادی هنرپیشه را زیر سوال برده کدام بخش حقوقی پیگیری می کند که این شخص حساب پس بدهد ؟ طرح صیانت سبب می شود که بتوان به راحتی پیگیر اینچنین قضایایی شد.

۴۵ هزارتومان پول یک پیتزا نیست

نایب رییس کمیسیون فرهنگی مجلس در مورد طرح دیتاسنتر اظهار کرد: طرح دیتا سنتر یکی از مسائل بسیار مهمی است که آنچنان مردم به آن توجه نمی کنند. بطور مثال دولت می خواهد به بخشی از دهک‌ها یارانه بیشتر بدهد، در حال حاضر دولت به ۷۰ درصد دهک‌های جامعه یارانه ۴۵ هزار تومانی می دهد. در حالی که ۴۵ هزارتومان پول یک پیتزا نیست. یعنی اگر این ۴۵ هزار تومان را به کارمندی که اصلا نیاز ندارد نباید بدهند. آن را می‌توانند جمع کنند و به کسی بدهند که از نظر مالی تامین نیست. تا مبلغ چشمگیری شود. بطور مثال می توان به آنها ماهی یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان یارانه داد که آن هم اکنون مبلغ بسیارکمی است.

نوباوه در پایان اظهار کرد: چون اطلاعاتی نیست تصمیم گیری سخت است اما با طرح دیتاسنتر می‌توان اطلاعات دقیقی کسب کرد. در حال حاضر ما به جایی رسیده ایم که دیتا سنتر تشکیل شود تا اطلاعات دقیق از جامعه ارائه دهد. آنچه که در مجلس تصویب شد یکی از پیشرفته ترین کارهایی که در این خصوص انجام شده است.

یارانه نقدی 70 هزار تومان می شود

طی 2 یا 3 سال اخیر، سیاست پرداخت یارانه‌های نقدی، بیش‌تر بر روی حفظ رفاه و همچنین کمک به معشیت خانواده‌ها تمرکز کرده است، بنابراین پرداخت یارانه را می‌توان به عنوان راه‌حلی برای یکسان شدن توزیع درآمد و همچنین کاهش نابرابری (کاهش ضریب جینی) قشر آسیب‌پذیر جامعه، نسبت به قشر مرفه دانست. بر همین اساس، مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری با استفاده از داده‌های خام بودجه خانوار مرکز آمار ایران در سال 99، درگزارشی با عنوان «برآورد اثرات اعطای یارانه‌های نقدی جدید بر شاخص‌های توزیع درآمد خانوارهای شهری در سناریوهای مختلف» به ارزیابی آثار پرداخت یارانه بر مبنای داده‌های مذکور در قالب چهار سناریوی مختلف پرداخته است.

 

آیا این خبر مفید بود؟
بر اساس رای ۳ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید: